Χλωρίδα και Πανίδα

 


Χλωρίδα είναι το σύνολο των φυτικών ειδών και πανίδα το σύνολο των ζωικών ειδών που συναντάμε σ' ένα τόπο.

 

Με τον όρο ενδημικό είδος εννοούμε το είδος εκείνο του ζώου ή του φυτού που συναντάμε αποκλειστικά σε μια περιοχή και πουθενά αλλού.

 

Π. χ., η κεφαλλονίτικη ελάτη ή το αγριοκάτσικο κρι-κρι στην Κρήτη, αποτελούν ενδημικά είδη

 

 


 

 

ΧΛΩΡΙΔΑ


Με τον όρο χλωρίδα εννοούμε το σύνολο των διαφόρων ειδών φυτών που απαντούν σε μία περιοχή. Η ελληνική χλωρίδα περιλαμβάνει περίπου 6.000 είδη και υποείδη φυτών, από τα οποία περίπου 1.100 είναι ενδημικά, δηλαδή δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στη γη. Είναι μοναδική στην Ευρώπη για τον πλούτο της, αλλά και για την μεγάλη αναλογία ενδημικών σε σχέση με την έκτασή της. Έτσι, για παράδειγμα η Γερμανία, με έκταση σχεδόν τριπλάσια της Ελλάδας έχει 2.400 είδη και 6 ενδημικά, η Αγγλία με διπλάσια έκταση έχει 2.300 είδη και 16 ενδημικά και η Ισπανία με τετραπλάσια έκταση έχει σχεδόν τον ίδιο αριθμό ειδών με την Ελλάδα.

 

Αυτό το γεγονός οφείλεται στην μεγάλη ποικιλία βιοτόπων και οικοσυστημάτων, τα οποία είναι ικανά να φιλοξενήσουν όχι μόνο αυτόν τον αριθμό χλωρίδας αλλά και πολύ σημαντική πανίδα. Ο συνδυασμός της γεωγραφικής θέσης της Ελλάδας μεταξύ τριών ηπείρων (Ευρώπη, Ασία, Αφρική), το ιδανικό μεσογειακό κλίμα, το έντονο ανάγλυφο, οι δαντελωτές ακρογιαλιές, τα χιλιάδες νησιά και η πλούσια παλαιογεωγραφική ιστορία του ελληνικού χώρου δημιούργησαν οικότοπους ζωτικής σημασίας στην Ευρώπη και τον κόσμο.

 

 

ΠΑΝΙΔΑ


Με τον όρο πανίδα εννοούμε το σύνολο των διαφόρων ειδών ζωικών οργανισμών (Σπονδυλωτών και Ασπόνδυλων) που απαντούν σε μία περιοχή. Η γνώση μας για τα ζώα της Ελλάδας ξεκινά πολύ παλιά, ουσιαστικά από τον Αριστοτέλη που πριν από 2.300 χρόνια έγραψε το "Περί ζώων ιστορίαι", όπου περιέγραψε με ιδιαίτερη λεπτομέρεια περίπου 600 είδη. Σύμφωνα με πρόσφατες απογραφές (Fauna Europaea 2004), στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 23.130 είδη ζώων της ξηράς και των γλυκών νερών .Σ’ αυτά μπορούμε να προσθέσουμε και άλλα 3.500 είδη της θάλασσας. Αν προσθέσουμε έναν αριθμό ειδών που έχει καταγραφεί αλλά δεν περιλαμβάνεται στους σημερινούς καταλόγους, φθάνουμε σε ένα σύνολο περίπου 30.000 ειδών. Η πανίδα της Ελλάδας δεν είναι καλά μελετημένη. Καλύτερα γνωστά είναι τα Σπονδυλόζωα, ενώ τα μεγαλύτερα κενά υπάρχουν στα Ασπόνδυλα. Πιστεύεται ότι αν μελετηθεί η ελληνική πανίδα πλήρως, θα πρέπει να περιλαμβάνει περίπου 50.000 είδη.

 

Από αυτά:

 

555 είναι ψάρια (447 θαλάσσια και 108 είδη γλυκού νερού) 22 είναι αμφίβια 61 είναι ερπετά 436 είναι πουλιά 111 είναι θηλαστικά (98 χερσαία και 13 θαλάσσια) 24.747 περίπου είναι ασπόνδυλα

 

Αυτή η μεγάλη ποικιλότητα της πανίδας της χώρας μας εξηγείται όπως και η ποικιλότητα στην χλωρίδα. Από τη μία πλευρά, ο ελληνικός χώρος λειτούργησε ως καταφύγιο στα ζώα της Βόρειας Ευρώπης που ήθελαν να αποφύγουν τους παγετώνες και από την άλλη, η τεράστια ποικιλία οικοτόπων της χώρας μας (σ' ένα μικρό γεωγραφικό χώρο απαντούν πολλοί διαφορετικοί τύποι περιβάλλοντος) βοήθησε στην ανάπτυξη διαφορετικών πληθυσμών άγριων ζώων, οι οποίοι έδωσαν νέα είδη και υποείδη, πολλά από τα οποία είναι ενδημικά στη χώρα μας.

 

 


 

 

Χλωρίδα και Πανίδα της Κρήτης


crete_flora2.jpgΣτο οροπέδιο του Oμαλού βρίσκει κανείς το σταμναγκάθι. Αποξηραμένα ή φρεσκοκομμένα, μπορεί κανείς να βρει τα σπουδαιότερα απ' τα θεραπευτικά βότανα και χόρτα στη Δημοτική Aγορά και στις λαϊκές αγορές. Συνολικά συναντάμε πάνω από 1742 ενδημικά φυτά της Kρήτης, εκ των οποίων το 10% βρίσκεται αποκλειστικά στο νομό Χανίων.

 

Το περήφανο κρητικό αγρίμι ζει ελεύθερο μόνο στο Φαράγγι της Σαμαριάς. Eκεί, αλλά και αλλού, μπορεί κανείς να δει το σπιζαετό, το χρυσαετό ή βιτσίλα, το γυπαετό ή κοκκαλά, το όρνιο ή καναβό. Πέρδικες, ζουρίδες, ασβούς, νυφίτσες, λαγούς, γεράκια κ.ά. συναντά κανείς στην ύπαιθρο. Επίσης, γίνεται προσπάθεια εύρεσης προστατευτικού χώρου για τις χελώνες caretta-caretta στις βορεινές παραλίες του Nομού.

 

 


 

 

Χλωρίδα και πανίδα στο Νομό Καβάλας


Το βουνό του Παγγαίου εκτείνεται σε μία περιοχή 324.000 στρεμμάτων περίπου από την οποία το μεγαλύτερο μέρος ανήκει στο Νομό Καβάλας και το υπόλοιπο στο Νομό Σερρών. Ψηλότερη κορυφή του είναι το Μάτι (1956μ).

 

Πλούσια βλάστηση και ορεινά μονοπάτια μοναδικής φυσικής ομορφιάς συνθέτουν μια μαγευτική εικόνα του βουνού που μέσα στην αγκαλιά του βρίσκεται το Παλαιοχώρι Η περιοχή καλύπτεται από δάση με καστανιές, οξιές, κέδρους και έλατα. Ανάμεσα τους, τρεχούμενα νερά και αγριολούλουδα, όπως η παιόνια καθώς και πληθώρα αρωματικών και θεραπευτικών βοτάνων: τσάι, μέντα, θυμάρι και ρίγανη πλημμυρίζουν το δάσος από αρώματα μαγευτικά. Δίκαια λοιπόν έχει χαρακτηριστεί μόνιμο καταφύγιο αγρίων ζώων και περιλαμβάνεται στις προστατευόμενες περιοχές του Δικτύου Φύση (Natura 2000).

 

 


 

 

Χλωρίδα Βόρειας Πελοποννήσου


ΔΑΣΗ: Απαντώνται στις ορεινές περιοχές,  λόγω μεγαλύτερων επιπέδων ετήσιας βροχόπτωσης. Πιο συνηθισμένα είναι τα δάση κωνοφόρων (πεύκη, ελάτη) (Μαίναλο, Κυλλήνη) ενώ σε μικρότερη έκταση συναντάμε διάφορα είδη καστανιάς και δρυός (αριά, πουρνάρι και βελανιδιά)  καθώς και πλατάνια, κέδρους και ιτιές (κοντά σε ποτάμια) κ.α.

 

ΘΑΜΝΟΙ: Ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της περιοχής καλύπτεται από διάφορα είδη θάμνων με κυριότερους τη κουμαριά, την αγριοκουμαριά, το σχίνο, το σπάρτο το ρείκι  τη πικροδάφνη και τη μυρτιά στις πιο υγρές περιοχές, και  τα διάφορα φρύγανα (θυμάρι αφάνα) στις περιοχές με πολύ χαμηλή ετήσια βροχόπτωση και υψηλές θερμοκρασίες κατά τους θερινούς μήνες. Σημαντικές εκτάσεις καλύπτουν επίσης οι ασφόδελοι, οι αγριελιές και τα καλάμια με τα τελευταία να απαντώνται κυρίως κοντά σε νερά (λίμνες, ποτάμια, έλη κα).

 

ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΑ ΦΥΤΑ: Το μεγαλύτερο κομμάτι της περιοχής καλλιεργείται με δημητριακά (κυρίως στάρι και κριθάρι), ψυχανθή (βίκος, μηδική και τριφύλλι) και ελαιόδεντρα . Σε μικρότερη έκταση καλλιεργούνται αμπέλια (ζώνες ΟΠΑΠ Νεμέας και Μαντινείας) εσπεριδοειδή, μηλιές, καρυδιές  και διάφορα κηπευτικά.

 

 


 

 

Χλωρίδα & Πανίδα στο Νομό Ξάνθης


Μεγάλη είναι η βιοποικιλότητα που παρουσιάζει η περιοχή του Νομού Ξάνθης. Στα νότια του νομού και ιδιαίτερα στη λίμνη Βιστωνίδα και στο Πόρτο Λάγος, υπάρχει μεγάλη ποικιλία από πουλιά που φωλιάζουν και διαχειμάζουν στην περιοχή, αλλά και από άλλα, μεταναστευτικά. Η αναπαραγόμενη στις περιοχές του νομού Ξάνθης ορνιθοπανίδα περιλαμβάνει πολλά είδη με σπουδαιότερα τους ερωδιούς και κύριους αντιπροσώπους τους, τον σταχτοτσικνιά, τον λευκοτσικνιά και τον κρυπτοτσικνιά. Άλλα είδη που συναντούμε είναι η υδρόβια λαγγόνα, διάφορα είδη πάπιας, μεταξύ των οποίων και το είδος βαρβάρα, πελαργοί, χουλιαρομύτες και επίσης ο καλαμοκανάς, ο αργυροπελεκάνος, το ποταμογλάρονο, ο μαυροκέφαλος γλάρος και άλλα πολύ σπάνια είδη πουλιών.

 

Πολλά είδη μεταναστευτικών πουλιών, όπως φλαμίνγκο, γλάροι, ερωδιοί, πελαργοί περνούν από την περιοχή και σταματούν κατά τη μεταναστευτική τους πορεία, για τροφή και κούρνιασμα. Είναι επίσης σημαντικό ότι το Δέλτα του Νέστου φιλοξενεί 260 είδη πουλιών, από τα 474 βασικά είδη, που ζουν στην Ευρώπη.

 

Στα μεγάλα θηλαστικά που εντοπίζονται στην περιοχή περιλαμβάνονται το αγριογούρουνο, το ζαρκάδι, η μεγάλη καφετιά αρκούδα της Ροδόπης, ο λύκος, η αλεπού, το τσακάλι, η αγριόγατα, ο λαγός, ο σκίουρος, το κουνάβι και η βίδρα.

 

Στην ορεινή περιοχή της Χαϊντού και της Κούλας υπάρχουν σπάνια πουλιά και ενδημικά φυτικά είδη. Στα ορεινά αλλά και στα πεδινά του νομού υπάρχουν επίσης, πέρδικες ορεινές και πεδινές, ορτύκια, δρυοκολάπτες, αγριόκουρκοι, αγριόκοτες, κορακοειδή, γεράκια, αετοί, κραυγαετοί, γύπες κ.α.

 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ποταμός Κομψάτος, που αποτελεί καταφύγιο για πολλά αρπαχτικά πτηνά. Ο υγρότοπος αυτός μπορεί να θεωρηθεί ως ενιαία οικολογική ενότητα με τη Βιστωνίδα και προστατεύεται από τη συνθήκη Ραμσάρ.

 

Η ερπετοπανίδα θεωρείται επίσης πλούσια. Έχουν εντοπιστεί διάφορα είδη χελώνας, σαύρας και φιδιών. Στα πλούσια νερά των υγροτόπων και ποταμών του νομού, τέλος, υπάρχουν πολλά είδη ψαριών όπως ο κέφαλος, η μπριάνα, ο γοβιός , το γλίνι , το τσιρώνι κ.α.

 

 


 

 

Χλωρίδα & Πανίδας στο Νομό Αιτωλοακαρνανίας


Είναι αδύνατον να βρει κανείς στη βιβλιογραφία συγκεκριμένα στοιχεία για την καταγραφή και αξιολόγηση της πανίδας και της χλωρίδας στην περιοχή της Ναυπακτίας (ορεινής και παράκτιας), γιατί δεν έχει γίνει επί τόπου καμία επιστημονικά εργασία. Εξαίρεση αποτελεί μόνο η ειδική μελέτη που εκπονήθηκε από την Αιτωλική στα πλαίσια του Leader +. Εκεί, για πρώτη φορά εμπεριέχεται ανάλυση του τοπίου και των οικοσυστημάτων και δίδονται πρωτογενώς  πληροφορίες για την βλάστηση και την άγρια ζωή και για κάποιες ομάδες όπως οι ορχιδέες, τα πουλιά, τα ερπετά, τα αμφίβια, τα ψάρια των γλυκών νερών, για τα οποία υπάρχει σχολαστική καταγραφή.

 

Γενικότερα, η βιοποικιλότητα της περιοχής παρέμβασης είναι ιδιαίτερα μεγάλη, λόγω της συνύπαρξης μεγάλης ποικιλίας οικοσυστημάτων. Παράκτιοι υγρότοποι, καλλιέργειες, ποταμοί, ρέματα, βραχότοποι με φρύγανα, φαράγγια και γκρεμνά, μεσογειακοί θαμνώνες μακκί, φυλλοβόλα δάση, αχανή ελατοδάση, δάση καστανιάς, δάση οξιάς, μεγάλα δρυδάση, ψευδαλπικά λιβάδια και αλπικές κορυφές, συνθέτουν όλα ένα εκπληκτικό μωσαϊκό οικοτόπων που αποτελούν ενδιαίτημα χιλιάδων ειδών άγριας ζωής. Παράλληλα, πρέπει να τονιστεί η μεγάλη φυσικότητα και έλλειψη διαταραχών που παρουσιάζουν οι ημιορεινές και ορεινές εκτάσεις ενώ σχετικά διαταραγμένες είναι οι πεδινές και παράκτιες, λόγω της συγκέντρωσης του πληθυσμού και των συνεχώς εντεινόμενων χρήσεων γης και οικονομικών δραστηριοτήτων.

 

 


 

 

Χλωρίδα & Πανίδα στο Νομό Αχαΐας


Η χλωρίδα της περιοχής είναι σημαντική, καθώς η περιοχή παρέμβασης και γενικότερα ο νομός εμφανίζει υψηλό βαθμό φυτοκάλυψης αλλά και παρουσία σημαντικών οικολογικά περιοχών. Συναντώνται τα περισσότερα είδη θάμνων και αυτοφυών δένδρων που υπάρχουν στην Ελλάδα. Συγκροτήματα αμιγούς και μεικτής βλάστησης βρίσκονται σε παραλιακές, πεδινές, ημιορεινές και ορεινές περιοχές του νομού.

 

Τα είδη βλάστησης που συμμετέχουν στη φυτοκάλυψη του νομού είναι αρκετά με κύριο είδος βλάστησης τα αείφυλλα-πλατύφυλλα, τα οποία καλύπτουν το 51,3% των δασικών εκτάσεων, και χαρακτηριστικά είδη το πουρνάρι (Querqus coccifera), την αριά (Querqus ilex), τη χαρουπιά (Ceratonia siliqua), τη δάφνη (Laurus nobilis) κ.ά. Ο χλωριδικός πλούτος περιλαμβάνει ζωντανά μικτά δάση κωνοφόρων (πεύκα – έλατα), καθώς και αμιγή δάση πεύκου (Pinus halepensis-χαλέπιος πεύκη) που κυριαρχούν στη δυτική και βόρεια πλευρά του Κλωκού που βλέπουν προς το Σελινούντα.

 

Μεγάλης χλωριδικής αξίας αποτελεί το Δάσος Περιθωρίου το οποίο βρίσκεται στο Δήμο Αιγείρας, έχει έκταση 14.500 στρέμματα και ενώνεται με το δάσος της Ζαρούχλας αποτελώντας τη μεγαλύτερη δασική έκταση του νομού Αχαΐας από μαύρα πεύκη, ελάτη, καστανιές και πουρνάρι καθώς και το Δάσος Μπαρμπούς το οποίο βρίσκεται κοντά στο χωριό Νασιά του Δήμου Παΐων και αποτελείται από αιωνόβιες καστανιές, κρανιές και βελανιδιές, ενώ αποτελεί καταφύγιο για πλήθος πουλιά και ζώα, ιδίως αγριογούρουνα.

 

Αρκετά είδη αρπακτικών, με σημαντικότερα το όρνιο (Gyps fulvus) -η μόνη αποικία στην Πελοπόννησο – το χρυσαετό (Aquila chrysaetos), το φιδαετό (Circaetus gallicus), τα γεράκια πετρίτης (Falco peregrinus) και κιρκινέζι (Falco naumanni). Δύο χαρακτηριστικά ποταμίσια πουλιά είναι ο νεροκότσυφας (Cinclus cinclus) και ο διερχόμενος από την περιοχή ποταμότρυγγας (Actitis hypoleucos). Επίσης, στο Σελινούντα απαντάται η βίδρα (ή ποταμόσκυλο - Lutra lutra), και η πέστροφα (Salmo trutta). Όρνιο Gyps fulvus (7 ζεύγη), Γενικότερα στην πανίδα της περιοχής καταγράφονται λαγοί, αγριογούρουνα, αλεπούδες, ωδικά πτηνά, διάφορα είδη φιδιών, σαύρες, χελώνες, ασβοί, μικρά αρπακτικά αιλουροειδή (νυφίτσες, κουνάβια κ.α.), αλλά και αρπακτικά πουλιά (γεράκια, αετοί, γύπες) σε μικρούς όμως πληθυσμούς εξαιτίας κυρίως του παράνομου κυνηγιού και της συνεχούς επέκτασης άλλων δραστηριοτήτων εις βάρος των δασικών εκτάσεων.

 

Τη θέση των μεγάλων αρπακτικών στο οικοσύστημα έχουν καταλάβει και εδώ όπως και στις περισσότερες περιοχές είδη πιο προσαρμοστικά όπως οι κουρούνες (Corvus corone), οι αλεπούδες (Vulpes vulpes) και τα κουνάβια (Martes foina).

 

Το Δάσος Μπαρμπούς το οποίο βρίσκεται κοντά στο χωριό Νασιά του Δήμου Παΐων αποτελεί καταφύγιο για πλήθος πουλιά και ζώα, ιδίως αγριογούρουνα.

 

 


 

 

Χλωρίδα & Πανίδα στο Νομό Καρδίτσας


Η Χλωρίδα της περιοχής περιλαμβάνει πάνω από 650 είδη και υποείδη. Αν και η περιοχή είναι σχετικά καλά μελετημένη, ο χλωριδικός κατάλογος της περιοχής κρίνεται μάλλον ελλιπής ως προς το σύνολο των ειδών χλωρίδας που εκτιμάται ότι διαβιούν στην περιοχή. Είναι προφανές ότι απαιτείται επιπλέον έρευνα πεδίου για τον εντοπισμό του συνόλου των ειδών.

 

Τα είδη των δέντρων και θάμνων που κυριαρχούν κατά περιοχές είναι αυτά που χαρακτηρίζουν τους διάφορους οικότοπους που συναντούμε στην περιοχή (δάση δρυός, δάση ελάτης, παραποτάμια δάση κ.λπ.).

 

Τα στοιχεία εκείνα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο βοτανικό ενδιαφέρον και αξίζει να αναφερθούν, είναι τα εξής:

  • Η συνύπαρξη κατά θέσεις της Abies cephalonika και της Abies hybridogenus (τα δυο είδη ελάτης που συναντώνται στην περιοχή).
  • Η ύπαρξη τριών υποειδών της Viola alba (βιολέτα).
  • Η ύπαρξη τριάντα διαφορετικών ειδών του γένους Trifolium.
  • Τα πέντε είδη σφενδάμου (Acer sp.) της περιοχής
  • Το γένος Geranium (γεράνι) που αντιπροσωπεύεται από έντεκα είδη.
  • Η εμφάνιση πολλών ορχεοειδών (ορχιδέες).
  • Η ύπαρξη του μοναδικού (παγκοσμίως) φυτού Centaurea messenicolasiana, το οποίο εντοπίζεται κοντά στο χωριό Μεσενικόλας, στην περιοχή της λίμνης Ν. Πλαστήρα.

 

Τοποθεσία:

 

Η χλωρίδα της περιοχής παρέμβασης είναι, σε γενικές γραμμές, η τυπική και πλούσια χλωρίδα του ορεινού και ηπειρωτικού ελλαδικού χώρου. Εξαιτίας του γεωφυσικού ανάγλυφου της περιοχής παρέμβασης (περιοχή Αργιθέας, περιοχή λίμνης Ν. Πλαστήρα και περιοχή Σμοκόβου – Ρεντίνας) το οποίο είναι χαρακτηριστικό ορεινό (αποτελεί τμήμα της οροσειράς της Πίνδου), τα είδη χλωρίδας που διαβιούν σ’ αυτή είναι είδη προσαρμοσμένα σε μεσαία ή και μεγάλα (για τα ελληνικά δεδομένα) υψόμετρα. Επιπλέον, το σύνολο των φυτικών ειδών της περιοχής, μαρτυρά τη στενότερη σχέση της με τις άλλες κεντρικές και νότιες περιοχές του ελλαδικού χώρου, παρά με τις βορειότερες.

 

Η χλωρίδα της περιοχής εξαπλώνεται στις δύο κύριες (από τις τρεις συνολικά) επιμέρους οροσειρές που συνιστούν τον ορεινό όγκο των Αγράφων που ανήκουν στο νομό Καρδίτσας (η Τρίτη ανήκει στην Ευρυτανία). Όσον αφορά το καθεστώς προστασίας της χλωρίδας της περιοχής, «Πυρήνας» προστασίας της όσον αφορά τα χερσαία οικοσυστήματα είναι το Δάσος Μπελοκομύτη (5.600 στρ.) και, μετά την πρόταση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ), εντάχθηκε στην πρόταση για προστασία (Δίκτυο Natura 2000) το «Παραποτάμιο Δάσος Καροπλεσίου» (περ. 700 στρ.). Το «υγρό στοιχείο» της λίμνης Ν. Πλαστήρα (και η υδρόβια χλωρίδα που αυτό διατηρεί) ανήκει επίσης στην πρόταση για προστασία.

 

Η Πανίδα στην περιοχή παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον γιατί πέρα από τα είδη που συναντούμε γενικά στον ελλαδικό χώρο ή και σε περιοχές της Ευρώπης, υπάρχουν αρκετά που προστατεύονται από την ελληνική νομοθεσία ή από διεθνείς συνθήκες.  Συνοψίζοντας, έχουμε τον παρακάτω κατάλογο προστατευόμενων ειδών:

 

  • 12 είδη πτηνών που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας 709/409/ΕΟΚ.
  • 7 είδη ζώων (2 εντόμων, 1 είδος αμφιβίου, 1 είδος ερπετού, 2 είδη θηλαστικών και 1 ενδημικό είδος ιχθύος), τα οποία αναφέρονται στο Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.
  • 56 είδη ζώων προστατευόμενα από τη Σύμβαση της Βέρνης.
  • 3 είδη ιχθύων ενδημικά ή ενδημικά με ευρεία περιοχή εξάπλωσης.
  • 3 είδη ιχθύων και 2 θηλαστικών που περιλαμβάνονται στο Εθνικό Κόκκινο Βιβλίο.
  • 2 είδη σπονδυλόζωων που προστατεύονται από την Ελληνική Νομοθεσία Π.Δ. 67/81.

 

Οι κύριες ταξινομικές ομάδες σπονδυλωτών (θηλαστικά, πτηνά, ερπετά, αμφίβια, ψάρια) αντιπροσωπεύονται με μεγάλο αριθμό ειδών. Ενδεικτικά, αναφέρονται χαρακτηριστικά είδη από την κάθε ομάδα:

 

Θηλαστικά:

  • Canis lupus (λύκος)
  • Vulpes vulpes (αλεπού)
  • Felis silvestris (αγριόγατα, σπανίζει)
  • Erinaceus concolor (σκαντζόχοιρος)
  • Sciurus vulgaris (σκίουρος)
  • Mustela nivalis (βρωμοκούναβο)
  • Martes foina (κουνάβι)
  • Spermophilus citellus (νυφίτσα)
  • Sus scrofa (αγριόχοιρος)
  • Capreolus capreolus (ζαρκάδι)
  • Oryctolagus cuniculus (αγριοκούνελο)
  • Talpa sp. (ασπάλακας)
  • Ursus arctus (αρκούδα, εμφανίζεται σποραδικά)
  • Lutra lutra (βίδρα)

 

Πουλιά:

Έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 67 είδη πουλιών.  Ιδιαίτερα αξίζει να αναφερθούν δύο σχετικά σπάνια είδη αρπακτικών της περιοχής, το όρνιο (Gyps fulvus) και ο χρυσαετός (Aquila chrysaetos, χαρακτηριστικό αρπακτικό των ψηλών κορυφών), καθώς και όσα συνδέουν άμεσα τη διαβίωσή τους με το υγρό στοιχείο και μπορούμε να τα συναντήσουμε στη λίμνη Ν. Πλαστήρα ή στα μικρότερα υγροτοπικά συστήματα: Ergetta garzetta (μικρός λευκοτσικνιάς), Ardea cinerea (σταχτοτσικνιάς), Sterna hirundo (γλαρόνι), Larus cachinans (ασημόγλαρος), Larus ridibundus καστανοκεφαλόγλαρος), Anas platyrhynchos (πρασινοκεφαλόπαπια), Phalacrocorax aristotelis (κορμοράνος), Ciconia ciconia  (πελαργός).

 

Ψάρια (διαβιούν κυρίως στη λίμνη Ν. Πλαστήρα και τον ποταμό Μέγδοβα):

  • Anguilla anguilla (χέλι)
  • Barbus albanicus (λαυράκι)
  • Cyprinus carpio (γριβάδι)
  • Carassius auratus gibelio (πεταλούδα)
  • Coregonus lavaretus (κορέγονος)
  • Leuciscus cephalus (ασπρόψαρο)
  • Phoxinellus pleurobipunctatus (σκαφτιάς)
  • Salmo trutta (άγρια πέστροφα)
  • Salmo gairdneri (ιριδίζουσα πέστροφα)
  • Tinca tinca (γλήνι).

 

Ερπετά:

  • Ophisaurus apodus (τυφλίτης, άποδη σαύρα)
  • Anguis fragilis (κονακάκι, άποδη σαύρα)
  • Ablepharus kitaibelii (μικρή σαύρα, πολύ κοντά πόδια)
  • Podarcis muralis (σαύρα των τοίχων)
  • Lacerta viridis (τσουπράνι, πράσινη σαύρα)
  • Testudo hermanni (χελώνα)
  • Emys orbicularis (νεροχελώνα, στα χαμηλά υψόμετρα)
  • Mauremys caspica (νεροχελώνα, στα χαμηλά υψόμετρα)
  • Vipera ammodytes (οχιά)
  • Natrix tesselata (νερόφιδο)
  • Elaphe longissima (λαφιάτης)
  • Columber gemonensis (κολύβριο).

 

Αμφίβια:

  • Rana balcanica (νεροβάτραχος)
  • Rana dalmatina (καφέ βάτραχος)
  • Bombina variegata (κίτρινη Μπομπίνα)
  • Bufo bufo (χωματόφρυνος)
  • Bufo viridis (πράσινος φρύνος)
  • Pelobates syriacus (νυχτόβιος βάτραχος)
  • Triturus cristatus (τρίτωνας)
  • Triturus alpestris (αλπικός τρίτωνας)
  • Salamandra salamandra (σαλαμάνδρα).

 

Ασπόνδυλα:

Έχουν αναφερθεί πολλές ομάδες ασπόνδυλων ζώων, η κάθε μια από τις οποίες αντιπροσωπεύεται από μεγάλο αριθμό ειδών. Απαραίτητο όμως είναι να σταθούμε σε δύο είδη Ξυλοφάγων κολεοπτέρων, το Lucanus cervus (ελαφοκάνθαρος ή διαβολοσκαθάρι) και το Cerambyx cerdo τα οποία θα τα βρούμε συνήθως στα δάση της δρυός, καθώς και στο λεπιδόπτερο (πεταλούδα) Lycaena dispar.  Τα παραπάνω είδη προστατεύονται από την Οδηγία 92/43 της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

Τοποθεσία:

Η πανίδα της περιοχής παρέμβασης είναι, σε γενικές γραμμές, η τυπική και πλούσια πανίδα του ορεινού και ηπειρωτικού ελλαδικού χώρου, φυσικά με την εξαίρεση των πλέον σπάνιων ειδών. Εξαιτίας του γεωφυσικού ανάγλυφου της περιοχής παρέμβασης (περιοχή Αργιθέας, περιοχή λίμνης Ν. Πλαστήρα και περιοχή Σμοκόβου – Ρεντίνας) το οποίο είναι χαρακτηριστικό ορεινό και αποτελεί τμήμα της οροσειράς της Πίνδου και, επομένως, βρίσκεται σε φυσική συνέχεια με τους περισσότερους ορεινούς βιότοπους της χώρας μας, τα είδη πανίδας που διαβιούν σ’ αυτή είναι είδη που εξαπλώνονται σε μεγάλο μέρος της ορεινής ηπειρωτικής Ελλάδας.

Η πανίδα της περιοχής ουσιαστικά αφορά στις δύο κύριες (από τις τρεις συνολικά) επιμέρους οροσειρές που συνιστούν τον ορεινό όγκο των Αγράφων που ανήκουν στο νομό Καρδίτσας (η Τρίτη ανήκει στην Ευρυτανία). Όσον αφορά το καθεστώς προστασίας της, ισχύει ό,τι ισχύει για την άγρια πανίδα και, επιπλέον οι όροι και περιορισμοί (είδη προτεραιότητας, άλλα σημαντικά είδη) που τέθηκαν στο πλαίσιο του Δικτύου Natura 2000, στο οποίο έχει ενταχθεί η περιοχή.

 

 


 

 

Χλωρίδα & Πανίδα στο Νομό Λαρίσσης


Τα παραποτάμια δάση των ποταμών του Θεσσαλικού κάμπου αποτελούν πυρήνες που συντηρούν σημαντική βιοποικιλότητα ανάμεσα στο ομοιογενές φτωχό οικολογικά τοπίο των μονοκαλλιεργειών. Στα παραποτάμια δάση του Πηνειού και των παραποτάμων  του διατηρείται μια αξιόλογη πανίδα όπως είναι  τα σαϊνια (Accipiter brevipes), μικρά μεταναστευτικά γεράκια που φωλιάζουν εκεί και θα εγκαταλείψουν  την περιοχή να καταστραφούν αυτά τα δάση. Επίσης οι σπάνιοι μαυροπελαργοί (Ciconia nigra) φωλιάζουν και τρέφονται εκεί. Τα δύο αυτά είδη προστατεύονται από το παράρτημα Ι της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ «Περί διατηρήσεως των αγρίων πτηνών». Άλλο αξιόλογο σπάνιο είδος πανίδας του οικοσυστήματος αυτού είναι η βίδρα (Lutra lutra), της οποίας οι τελευταίοι πληθυσμοί επιβιώνουν ακόμα στα καθαρότερα τμήματα των ποταμών αυτών. Εκτός από το χώρο φωλιάσματος και διαβίωσης για πολλά είδη πανίδας οι στενές αυτές λωρίδες βλάστησης αποτελούν και διαδρόμους επικοινωνίας και εποικισμού (corridors).

 

Επιπλέον όσον αγορά την χλωρίδα των παραποτάμιων δασών χαρακτηρίζεται σημαντική και σπάνιας ομορφιάς και αξίας.Πολλά και ποικίλα τα είδη δέντρων που παρατηρούνται στις εκτάσεις των δασών αυτών όπως οξιές, πεύκα, σκλήθρα, δρύς, πλατάνια, ιτιές καθώς και πλήθος μικρότερων σπάνιων λουλουδιών.

 

 


 

 

Χλωρίδα & Πανίδα στο Νομό Θεσσαλονίκης


Χλωρίδα

Με την επίδραση της χλωρίδας, του κλίματος, της ορεογραφικής διαμόρφωσης, της γεωλογικής-πετρογραφικής σύνθεσης, του εδάφους και τις ισχυρές ανθρωπογενείς επιδράσεις, στο παρελθόν και σήμερα, διαμορφώθηκαν στα όρια του νομού Θεσσαλονίκης τρεις κυρίως ζώνες βλάστησης (δυνητική βλάστηση), που διακρίνονται χλωριδικά, οικολογικά, φυσιογνωμικά και ιστορικά.

 

Τα όρια των ζωνών αυτών, καθώς και των υποζωνών και αυξητικών χώρων που περιλαμβάνουν, πολλές φορές είναι ασαφή, ώστε η απεικόνισή τους να είναι δυνατή μόνο μετά από μια μεγαλύτερη ή μικρότερη γενίκευση της πληροφορίας.

 

Ο κατακερματισμός της προϋπάρχουσας (δυνητικής) βλάστησης από την αγροτική γη, τους οικισμούς, τις αναδασώσεις, τους δρόμους και γενικώς από κάθε λογής ανθρωπογενείς επιδράσεις, καθώς και η ύπαρξη τόσο στα πεδινά όσο και στα ορεινά, εξωζωνικής και αζωνικής βλάστησης διαφόρων τύπων, καθιστά την οριοθέτηση των ζωνών βλάστησης και των επιμέρους διαιρέσεών τους ακόμη πιο ασαφή.

 

Οι βασικές ζώνες βλάστησης στην περιοχή του νομού αναγνωρίζονται ως εξής:

 

Α. Ευμεσογειακή ζώνη βλάστησης (Quercetalia ilicis)


Η ζώνη αυτή αντιπροσωπεύεται στο νομό Θεσσαλονίκης από την υποζώνη Quercion ilicis και τον αυξητικό χώρο Orno-Quercetum ilicis. Εμφανίζεται, σε μικρές εκτάσεις, από την επιφάνεια της θάλασσας μέχρι ενός υψομέτρου 300 μ. περίπου, από το Σταυρό μέχρι τα όρια του νομού Χαλκιδικής, στις παρυφές του όρους Κερδύλιο, που βλέπουν προς το Στρυμονικό κόλπο και στα στενά της Ρεντίνας.

 

Τα κυριότερα ξυλώδη είδη του αυξητικού χώρου είναι τα Quercus ilex, Fraxinus ornus, Phillyrea latifolia, Quercus pubescens, Q. coccifera, Olea europaea ssp. sylvestris, Carpinus orientalis Rubia peregrina κ.ά.

 

Στις παραλίμνιες και παραθαλάσσιες εκτάσεις τα κυριότερα είδη που απαντώνται είναι: Fragmites australis και Spartium junceum.

 

 

Β. Παραμεσογειακή ζώνη βλάστησης (Quercetalia pubescentis)


Η ζώνη αυτή καταλαμβάνει όλη την υπόλοιπη έκταση του νομού, με εξαίρεση τα λίγα δάση οξιάς, τη σχετικά μικρής έκτασης παράκτια βλάστηση κυρίως στα δέλτα των ποταμών Γαλλικού, Αξιού, Λουδία και τη μικρή σε έκταση παραποτάμια βλάστηση των παραπάνω ποταμών καθώς και την υδρόβια βλάστηση του συστήματος Κορώνεια – Βόλβη - Ρήχειος ποταμός. Εξαίρεση αποτελεί, επίσης, η βλάστηση των λιμνοθαλασσών Επανομής και Αγγελοχωρίου. Στη ζώνη αυτή διακρίνονται δύο υποζώνες:

 

A. η υποζώνη Ostryo - Carpinion orientalis με τους διακριτούς αυξητικούς χώρους: Α1) Cocciferetum και Α2) Coccifero - Carpinetum, Carpinetum orientalis.    Τα κυριότερα δενδρώδη και θαμνώδη είδη που συναντώνται είναι τα: Quercus coccifera, Juniperus oxycedrus, Carpinus orientalis, Quercus pubescens, Quercus frainetto, Fraxinus ornus, Pyrus amygdaliformis, Ostrya carpinifolia, Crataegus monogyna, Rosa canina, Prunus spinosa, Rubus canescens, Cornus mas, Corylus avellana, Coronilla emeroides, Colutea arborescens, Pistacia terebinthus, Paliurus spina-christi, Lonicera etrusca, Clematis vitalba κ.ά.

 

B. Η υποζώνη Quercion confertae  με τους διακριτούς αυξητικούς χώρους: Β1) Quercetum confertae και Β2) Quercetum montanum.  Τα κυριότερα δενδρώδη και θαμνώδη είδη που συναντώνται είναι τα: Quercus frainetto, Quercus coccifera, Quercus pubescens, Quercus dalechampii, Juniperus oxycedrus, Carpinus orientalis, Fraxinus ornus, Sorbus domestica, Castanea sativa, Fagus moesiaca, Ostrya carpinifolia, Cornus mas, Acer campestre, Sorbus torminalis, Carpinus orientalis, Crataegus monogyna, Fraxinus ornus, Sorbus torminalis, Acer hyrcanum, Rosa arvensis, Rosa canina, Clematis vitalba, Hedera helix κ.ά.

 

Ιστορικά, η ζώνη έχει επηρεαστεί περισσότερο από τις ανθρωπογενείς επιδράσεις εφόσον ο ανθρώπινος πολιτισμός εξελίχθηκε κυρίως σε τέτοιες εκτάσεις. Η γεωργία, η κτηνοτροφία, οι οικισμοί, οι βιομηχανικές – βιοτεχνικές ζώνες καθώς και όλες οι τεχνικές υποδομές του ανθρώπινου πολιτισμού ιστορικά διαμόρφωσαν & διαμορφώνουν συνεχώς αυτή της ζώνη διαφοροποιώντας σημαντικά τις κατά τόπους φοιτοκοινωνικές ζώνες. Κατά συνέπεια εδώ εμφανίζονται οι περισσότερες εξωζωνικές φυτοκοινωνικές διαπλάσεις καθώς και οι περισσότερες περιπτώσεις αδυναμίας εκτίμησης της φυτοσυνθετικής Climax.

 

 

Γ. Ζώνη δασών οξιάς (Fagetalia)


Στη  ζώνη αυτή εμφανίζεται σε μικρές σχετικά εκτάσεις στα όρη Χορτιάτης, Κερδύλιο, Στρατωνικό και Βερτίσκος, σε υψόμετρα 800-1200 μέτρα και τα κυριότερα είδη που συναντώνται είναι τα: Fagus moesiaca, Quercus frainetto, Quercus dalechampii, Acer hyrcanum, Ostrya carpinifolia, Carpinus orientalis, Fraxinus ornus, Sorbus torminalis, Hedera helix, Clematis vitalba, Ilex aquifolium κ.α.

 

 

Δ. Εκτάσεις Αναδασώσεων


Πρέπει να τονισθεί ιδιαίτερα η ύπαρξη μεγάλων εκτάσεων με αναδασώσεις ελληνικών και ξενικών κωνοφόρων στην παραμεσογειακή ζώνη βλάστησης. Η τραχεία πεύκη έχει χρησιμοποιηθεί ως το κύριο είδος στις αναδασώσεις του Σέιχ- Σου. Εκτεταμένες αναδασώσεις με κωνοφόρα έχουν γίνει στο Χορτιάτη και στο Λάναρη, στα όρη που βρίσκονται δεξιά της εθνικής οδού Θεσσαλονίκης - Ασπροβάλτας, στο Βερτίσκο κ.α.

 

Τα δασικά είδη που έχουν χρησιμοποιηθεί στις αναδασώσεις αυτές είναι: Pinus brutia, Pinus halepensis, Pinus pinea, Pinus nigra, Cupressus sempervirens, Cupressus arizonica, Robinia pseudacacia, Populus x canadensis κ.ά.

 

 

Δάση:

 

Δάσος Απολλωνίας: Είναι το μεγαλύτερο παραλίμνιο δάσος της περιοχής και θεωρείται μοναδικό στο είδος του λόγω της εντυπωσιακής ανάπτυξης και ζωτικότητας του. Έχει έκταση περίπου 350 στρέμματα και αποτελείται από υπεραιωνόβια δένδρα, κυρίως πλατάνια, σκλήθρα, ασημόλευκες, ιτιές, καβάκια, φτελιές και καρυδιές. Στον υποόροφο κυριαρχούν βατομουριές, κράταιγοι, κισσοί, και η αγράμπελη. Στη γύρω περιοχή απαντώνται πυκνές συστάδες από λυγαριές, αρμυρίκια, βατομουριές, ακακίες και παλιούρια. Η αξία & σημασία του δάσους είναι τέτοια ώστε οδήγησαν στο χαρακτηρισμό του ως ζωντανού Μνημείου της Φύσης, ανεκτίμητης βιολογικής και αισθητικής αξίας και Περιοχής Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους.

 

Πλατάνια Σχολαρίου: Πρόκειται για δύο εντυπωσιακά υπεραιωνόβια πλατάνια τα οποία φιλοξενούν περισσότερες από 120 φωλιές ερωδιών. Έχουν χαρακτηριστεί Διατηρητέα Μνημεία της Φύσης και προστατεύονται από την ελληνική νομοθεσία.

 

Στενά Ρεντίνας: Τα στενά είναι ένα φαράγγι με κύριο χαρακτηριστικό τις απότομες κλίσεις στο Βόρειο τμήμα του και τον Ρήχιο ποταμό που το διασχίζει και αποστραγγίζει νερά από τη Βόλβη στο Στρυμονικό κόλπο. Η βλάστηση γύρω από το ποτάμι είναι πολύ πλούσια και αποτελείται από πλατάνια, σκλήθρα, ιτιές, φτελιές, κισσούς, λυκίσκους, άγριο αμπέλι, ενώ στα υψηλότερα σημεία του φαραγγιού επικρατεί θαμνώδης μακκία βλάστηση. Φιλοξενεί πολλά σπάνια είδη αρπακτικών αλλά και αμφιβίων, ερπετών και θηλαστικών.

 

Όρος Βερτίσκος: Παρουσιάζει τραχύ ανάγλυφο με έντονες εναλλαγές ομαλών και απότομων πτυχώσεων, το οποίο διασχίζεται από μεγάλο αριθμό ρεμάτων και χαραδρών. Η βλάστηση παρουσιάζει υψομετρική διαβάθμιση. Σε χαμηλά υψόμετρα (400-700 μέτρα) κυριαρχούν αείφυλλοι σκληρόφυλλοι θάμνοι (πουρνάρια, φιλλύκια, κέδρα). Πιο ψηλά συναντώνται φυλλοβόλα είδη με πιο κοινά το γαύρο, το φράξο, την όστρυα και δάση βελανιδιάς, ενώ τα υψηλότερα τμήματα του βουνού καλύπτονται από δάση οξιάς. Κατά μήκος των περισσότερων ρεμάτων και σε περιοχές με αυξημένη υγρασία αναπτύσσεται υγρόφιλη δενδρώδης βλάστηση από πλατάνια, καβάκια και ιτιές.

 

Όρος Κερδύλλια: Το ανάγλυφο είναι σχετικά ήπιο και περιλαμβάνει χαμηλά οροπέδια (Σοχός) και λεκανοπέδια (Μαυρούδα – Λάντζα). Μέχρι το υψόμετρο των 500-700 μέτρων στις βόρειες και βορειοανατολικές εκθέσεις και των 1000 μέτρων στις νότιες και νοτιοανατολικές κυριαρχούν οι αείφυλλοι σκληρόφυλλοι θάμνοι (πουρνάρι, κέδρα, ρείκια, φράξος). Μέχρι το υψόμετρο των 500-700 μέτρων στις βόρειες και βορειοανατολικές εκθέσεις και των 1000 μέτρων στις νότιες και νοτιοανατολικές κυριαρχούν οι αείφυλλοι σκληρόφυλλοι θάμνοι (πουρνάρι, κέδρα, ρείκια, φράξος).

 

Όρος Χορτιάτης: Όρος με έντονο ανάγλυφο και αρκετές εναλλαγές απότομων και ομαλών πτυχώσεων. Αείφυλλοι σκληρόφυλλοι θάμνοι καταλαμβάνουν τη μεγαλύτερη έκταση του Χορτιάτη και εκτείνονται μέχρι τα 500-700 μέτρα. Δάση φυλλοβόλων δρυών και καστανιάς αναπτύσσονται από τα 500 ως τα 900 μέτρα κυρίως στο βόρειο και βορειοανατολικό τμήμα του βουνού που είναι και το πιο υγρό. Σε ανώτερα υψόμετρα (900-1200 μέτρα) στη βόρεια πλευρά και στην κορυφή του όρους αναπτύσσονται δάση οξιάς.

 

Ορεινή περιοχή Σταυρού: Η ορεινή περιοχή μεταξύ Σταυρού και Ολυμπιάδας έχει σημαντική αισθητική αξία και έχει χαρακτηριστεί Περιοχή Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους. Εμφανίζει βλάστηση μεσογειακής μακκίας μεγάλης βιολογικής ποικιλότητας και σημαντικής σταθερότητας με κυρίαρχα είδη τις κουμαριές, τα πουρνάρια, τις αριές, τα φιλλύκια, τις καλικοτόμες, τα σπάρτα και τα ρείκια.

 

 

Πανίδα


Η υπάρχουσα εκπληκτική ποικιλία της χλωρίδας, το κλίμα της περιοχής, η ποικίλη ορεογραφική διαμόρφωση, η γεωλογική και πετρογραφική σύσταση, η γεωγραφική θέση του Νομού στον μεταναστευτικό άξονα Βορρά – Νότου μεταξύ Ευρώπης & Αφρικής και η παρουσία εκτεταμένων επιφανειακών υδάτινων σωμάτων με την μορφή ποταμών, δέλτα, παράκτιων υδάτων & λιμνών διαμορφώνουν μια περιοχή με κυριολεκτικά τεράστιο πλούτο & ποικιλία σύνθεσης οικοτύπων που αποτελούν ενδιαιτήματα για μια αντίστοιχα εκπληκτική ποικιλία πανίδας. Βέβαια η ανθρωπογενείς επιδράσεις στους οικότοπους της περιοχής με τα χαρακτηριστικά ιστορικού βάθους και έντασης κατά περιοχές, έχουν περιορίσει σημαντικά τόσο την έκταση όσο και την βιοποικιλότητα στους οικότυπους του Νομού Θεσσαλονίκης.

 

Ωστόσο η παρουσία πάρα πολλών ειδών πανίδας και σημαντικών οικοσυστημάτων που την φιλοξενούν εξακολουθεί να είναι ισχυρή και αναγνωρίζεται από το γεγονός ότι στην περιοχή υπάρχουν 2 από τις συνολικά 11 προστατευόμενες περιοχές Ramsar της χώρας μας, καθώς και 6 περιοχές προστασίας του Ευρωπαϊκού Δικτύου ΦΥΣΗ 2000.

 

Σ’ ότι αφορά τα θηλαστικά στο Νομό Θεσσαλονίκης έχουν εντοπιστεί οι ακόλουθες οικογένειες με αριθμό ειδών σε αξιόλογους πληθυσμούς : εντομοφάγα με 4 είδη, χειρόπτερα με 24 είδη, λαγόμορφα με 1 είδος, τρωκτικά με 19 είδη,  σαρκοφάγα με 7 είδη και αρτιοδάκτυλα με 2 είδη.

 

Από τα είδη αυτά σημαντικοί πληθυσμοί υπάρχουν στα είδη νυχτερίδας (χειρόπτερα), στα τρωκτικά όπως ο λαγόγυρος, ο δασομυωξός, ο μικρός τυφλοπόντικας, στα σαρκοφάγα όπως ο λύκος, το τσακάλι, ο ασβός, η βίδρα και η αγριόγατα καθώς επίσης και το αγριογούρουνο και το ζαρκάδι.

 

Σ’ ότι αφορά τα αμφίβια και τα ερπετά στην περιοχή έχουν εντοπιστεί 11 είδη αμφιβίων και 29 είδη ερπετών. Από τα αμφίβια σημαντικοί πληθυσμοί απαντώνται από τα παρακάτω είδη σαλαμάνδρα, λοφιοφόρος τρίτωνας, κοινός τρίτωνας, μπομπίνα, πράσινος φρύνος, χωματόφρυνος, δενδρόφρυνος, πηλοβάτης, ευκίνητος βάτραχος, βάτραχος των ρυακιών, λιμνοβάτραχος. Από τα ερπετά σημαντικοί πληθυσμοί απαντώνται από τα παρακάτω είδη: η γραμμωτή νεροχελώνα, η στικτή νεροχελώνα, η μεσογειακή χελώνα, η ελληνική χελώνα,  η κρασπεδωτή χελώνα, ο κυρτοδάκτυλος, το σαμιαμίδι, το κροκοδειλάκι, το κονάκι, ο τυφλίτης, ο αβλέφαρος, η πράσινη σαύρα, η σμαραγδόσαυρα, η βαλκανόσαυρα, το σκουλικόφιδο, το αλογόφιδο, η σαΐτα, το ασινόφιδο, ο λαφιάτης, ο σαπίτης, το νερόφιδο, η οχιά κ.α.

 

Η ορνιθοπανίδα παρουσιάζει πολύ μεγάλη βιοποικιλότητα λόγω της αντίστοιχα μεγάλης ποικιλίας και έκτασης των υγροτοπικών οικοτύπων του Νομού (λίμνες, ποτάμια, δέλτα, αλμυρόβαλτοι, έλη κλπ) αλλά και των σημαντικών δασικών εκτάσεων και αντίστοιχων οικοτύπων. Έτσι στον Νομό έχουν καταγραφεί πληθυσμοί που ομαδοποιούνται σε 54 οικογένειες πτηνών οι οποίες αντιπροσωπεύονται από 295 είδη επιδημητικά και ενδημικά.

 

Τα σπουδαιότερα απ’ αυτά από την άποψη της ανάγκης προστασίας λόγω κινδύνων που αντιμετωπίζουν (Οδηγία 79/409 & Σύμβαση της Βέρνης) είναι: ο αρτέμις, ο μύχος, ο κορμοράνος, η λαγγόνα, ο ροδοπελεκάνος, ο αργυροπελεκάνος, ο ήταυρος, ο μικροτσικνιάς, ο νυκτοκόρακας, ο κρυπτοτσικνιάς, ο λευκοτσικνιάς, ο αργυροτσικνιάς, ο πορφυροτσινιάς, ο μαυροπελαργός, ο πελαργός, η χαλκόκοτα, η χουλιαρομύτα, το φοινικόπτερο, ο αγριόκυκνος, η κοκκινόχηνα, η καστανόχηνα, η βαλτόπαπια, ο νανοπρίστης, το κεφαλούδι, ο σφηκιάρης, ο τσίφτης, ο ψαλιδιάρης, ο θαλασσαετός, ο ασπροπάρης, ο φιδαετός, ο καλαμόκιρκος, ο βαλτόκιρκος, ο λιβαδόκιρκος, το σαΐνι, η αετογερακίνα, ο κραυγαετός, ο στικταετός, ο βασιλαετός, ο χρυσαετός, ο σταυραετός, ο ψαραετός, το κιρκινέζι, ο μαυροπετρίτης, το χρυσογέρακο, ο πετρίτης, η στικτοπουλάδα, η μικροπουλάδα, ο γερανός, ο καλαμοκανάς, η πετρολιρίδα, το νεροχελίδονο, το βραχοπούλι, η αγαθοκαλημάνα, ο μαχητής, το διπλομπεκάτσινο, η λεπτομύτα, ο λασπότρυγγας, ο κολυμπότρυγγας, ο μαυροκέφαλος γλάρος, ο λεπτόραμφος γλάρος, το γελογλάρονο, ο καρατζάς, το χειμωνογλάρονο, το ποταμογλάρονο, το νανογλάρονο, το μουστακογλάρονο, το μαυρογλάρονο, ο μπούφος, ο βαλτόμπουφος, το γιδοβύζι, η αλκυόνα, η χαλκοκουρούνα, ο στακτής δρυοκολάπτης, η βαλκσνοτσικλιτάρα, η μεσοτσικλιτάρα, η γαλιάντρα, η μικρογαλιάντρα, η δενδροσταρήθρα, η χαμεκελάδα, η μουστακοποταμίδα, ο νανομυγοχάφτης, ο δρυομυγοχάφτης, ο κρικομυγοχάφτης, ο αετομάχος, ο γαϊδουροκεφαλάς και ο σκουροβλάχος.

 

ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ

 

Οι κυριότερες περιοχές στις οποίες εκτείνονται τα ενδιαιτήματα της πανίδας του Νομού Θεσσαλονίκης είναι:

 

Α) Υδάτινα – Υγροτοπικά συστήματα

  • Ο ποταμός Αξιός και οι εκβολές του.
  • Ο ποταμός Λουδίας και οι εκβολές του
  • Το δέλτα του Αξιού και του Λουδία.
  • Ο ποταμός Γαλλικός και οι εκβολές του.
  • Οι λίμνες Κορώνεια και Βόλβη
  • Το δάσος της Απολλωνίας
  • Τα Πλατάνια Σχολαρίου
  • Το δάσος Βασιλουδίου
  • Ο ποταμός Ρήχιος & η κοιλάδα της Ρεντίνας

 

Β) Δασικά οικοσυστήματα όρους Βερτίσκου

  • Δασότοπος Σοχού
  • Ρέμα Πλατανόδασος
  • Πλάτανοι Σοχού, Γαλήνης
  • Ρέματα: Ξανθού, Ζαΐμη, Λυκόρεμα, Σεβαστειανό, Μεγάλο Ρέμα.
  • Δάσος Πέντε Πηγαδιών
  • Άλσος Πέντε Βρύσες

 

Γ) Δασικά οικοσυστήματα όρους Κερδύλλια

  • Πλατανόδασος Στεφανινών – Αρέθουσας
  • Δάσος Οξιάς Στεφανινών – Τρεις Κάμποι
  • Πλατανόρεμα

 

Δ)Δασικά οικοσυστήματα όρους Χορτιάτης

  • Δάσος Κουρί
  • Πλατανάκια Πανοράματος
  • Καστανόδασος Χορτιάτη
  • Δάσος οξιάς Λιβαδίου – Πετροκέρασων
  • Φαράγγι της Σκάλας
  • Πλατανώνας Ζαγκλιβερίου

 

Ε) Δασικά οικοσυστήματα Σταυρού

 

ΣΤ) Δασικό οικοσύστημα Σέιχ Σου.

Με στόχους την διατήρηση της βιοποικιλότητας, την προστασία των ειδών, την διατήρηση των σπάνιων και επαπειλούμενων ειδών της πανίδας και της αυτοφυούς χλωρίδας και με την προοπτική δημιουργίας ενός λειτουργικού σε εθνική βάση δικτύου προστατευόμενων περιοχών η Διεύθυνση Δασών έχει χωροθετήσει μια σειρά από Καταφύγια Άγριας Ζωής στην περιοχή παρέμβασης τα οποία είναι:

  • Φλαμουρίου
  • Πετροκέρασων
  • Νυμφόπετρας
  • Κλαδερής Ασκού
  • Λαγκαδά
  • Πολυδένδρου
  • Βόλβης – Ρεντίνας – Στεφανινών
  • Χορτιάτη

 

 


 

 

Χλωρίδα & Πανίδα στο Νομό Πιερίας


Η Χλωρίδα επιρεάζεται από τις μεταβολές των κλιματολογικών συνθηκών, η υψομετρική διαφορά, η ποικιλία του ανάγλυφου και η μικρή απόσταση από τη θάλασσα, με αποτέλεσμα τις αλλαγές στην κατανομή των διαφόρων φυτικών συστημάτων.

 

Υπάρχουν συνολικά πέντε διαδοχικές υψομετρικές ζώνες βλάστησης χωρίς σαφή όρια μεταξύ τους:

 

  • Από 0 έως 300 μ. είναι η ζώνη, όπου καλλιεργούνται κυρίως αμπέλια και ελιές, ευδοκιμούν πολλά οπωροφόρα δέντρα και φύονται φρύγανα και γνωστά αγριολούλουδα της ελληνικής μεσογειακής χλωρίδας, όπως μαργαρίτες, παπαρούνες, πασχαλιές, αμάραντοι, μενεξέδες, καμπανούλες, κρίνοι, κυκλάμινα, μολόχες κ.ά.
  • Από 300 έως 700 μ., στη ζώνη των αείφυλλων σκληρόφυλλων (μακκία), υπάρχουν τα πλατύφυλλα αειθαλή με συνηθέστερα είδη καστανιές, δρυς, κουμαριές κ.ά.
  • Από 700 έως 1600μ εκτείνεται η ζώνη με μικτό δάσος κωνοφόρων και φυλλοβόλων. Κυρίαρχο είδος βλάστησης είναι η μαύρη πεύκη. Εμφανίζονται ακόμη η οξιά, σε μικρές ομάδες η ελάτη, σποραδικά η φτελιά, η αγριοκερασιά, ο ίταμος, η κρανιά και μια σημαντική ποικιλία από ποώδη φυτά.
  • Από 1.600 έως 2.100μ. εκτείνεται η ζώνη του ορεινού δάσους κωνοφόρων, με το χαρακτηριστικό και σπάνιο είδος πεύκου το ρόμπολο, καθώς και την ορεινή πεύκη. Η ζώνη αυτή αντιπροσωπεύεται από ασθενή ποώδη βλάστηση που περιλαμβάνει σπάνια είδη φυτών, ενδημικά των Βαλκανίων.
  • Πάνω από το όριο των 2.100μ. εκτείνεται η αλπική ζώνη, όπου στα λιβάδια, στους βράχους και στις απότομες πλαγιές ζουν μερικά από τα ωραιότερα ελληνικά αγριολούλουδα και τα περισσότερα ενδημικά φυτά του Ολύμπου.

 

Στη χλωρίδα του Ολύμπου έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα περισσότερα από 1.700 είδη φυτών, περίπου το 25% της ελληνικής χλωρίδας.

 

Στη γυμνή από δέντρα αλπική ζώνη υπάρχουν πάνω από 150 είδη φυτών, ενώ στις όχθες των ποταμών και των ρεμάτων αναπτύσσονται μικρά άλση από πλατάνια, λεύκες, ακακίες, λυγαριές, ενώ διάσπαρτα στις υπόλοιπες περιοχές υπάρχουν ευκάλυπτοι, πικροδάφνες, συκιές, μουριές, κυπαρίσσια, βατόμουρα κ.ά.

 

Στην Πανίδα του Ολύμπου, η οποία περιλαμβάνει σημαντική ποικιλία ειδών, έχουν καταγραφεί 32 είδη θηλαστικών, όπως το αγριοκάτσικο, το ζαρκάδι, το αγριογούρουνο, η αγριόγατα, το κουνάβι , η αλεπού, ο σκίουρος κ.ά. Στα 8 διαφορετικά οικοσυστήματα του δρυμού, από τα 300μ. μέχρι τα 2.918μ., έχουν παρατηρηθεί 104 είδη πουλιών, ορισμένα από τα οποία είναι σπάνια. Από τα απειλούμενα με εξαφάνιση είδη φωλιάζουν ή τρέφονται στην περιοχή του δρυμού 11 είδη αρπακτικών (το 41% του πληθυσμού της Ευρώπης), όπως ο Γυπαετός, ο Μαυρόγυπας, ο Φιδαετός, το Σαΐνι, ο Χρυσαετός, το Χρυσογέρακο, ο Πετρίτης και 7 είδη δρυοκολαπτών (το 70% του πληθυσμού της Ευρώπης). Έχει ακόμη μία σπάνια ερπετοπανίδα (φίδια, χελώνες, σαύρες, κ.λ.π.), ορισμένα αμφίβια στα ρέματα και τις εποχικές λίμνες και μια μεγάλη ποικιλία εντόμων, κυρίως πεταλούδες για τις οποίες ο Όλυμπος φημίζεται.

 

Η πανίδα στις πεδινές περιοχές περιλαμβάνει κυρίως κουνάβια, σκίουρους, αλεπούδες, λαγούς, μικρά τρωκτικά, μικρά αρπακτικά πτηνά, πέρδικες, ορτύκια, αηδόνια, κοτσύφια, καρακάξες, κοράκια, δεκαοχτούρες, περιστέρια, σπουργίτια, πελαργούς, χελιδόνια και άλλα αποδημητικά και ενδημικά πτηνά, ερπετά, όπως φίδια, χελώνες, σαύρες, καθώς και γρύλους, τζίτζικες και άλλα έντομα.

 

Τα εκτρεφόμενα είδη πανίδας που συχνότερα απαντώνται είναι κατσίκες, πρόβατα, χοίροι, βοοειδή, κουνέλια, όρνιθες και άλλα είδη πουλερικών. Υπάρχουν επίσης ορισμένες σημαντικές μονάδες που εκτρέφουν αγριογούρουνα και στρουθοκαμήλους.

 

Τα συχνότερα κατοικίδια είδη είναι οι σκύλοι, οι γάτες, τα άλογα σε ορισμένα αγροκτήματα, τα μουλάρια και τα γαϊδούρια στις αγροτικές περιοχές.

 
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση

Όροι χρήσης: Για ό,τι ένσταση έχετε για τα κείμενα ή τις φωτογραφίες, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας.